برای از بین بردن جای سوختگی روی چوب اول باید بفهمید سوختگی چقدر عمیق است. اگر فقط یک هاله قهوهای، زرد یا سیاه خیلی کمرنگ روی سطح مانده، معمولا با دستمال نمدار، جوش شیرین یا خمیر دندان ملایم بهتر میشود. اما اگر با لمس آرام حس میکنید چوب زبر، فرو رفته، بادکرده یا پوستهپوسته شده، دیگر فقط با پاککردن ساده حل نمیشود و باید سراغ ترمیم سطح بروید.
یک نکته مهم را همین اول بگویم؛ عجله در این کار بیشتر از خود سوختگی خرابکاری میکند. خیلیها تا جای قابلمه داغ یا ته سیگار را روی میز میبینند، فوری با تیغ، سیم ظرفشویی یا وایتکس میافتند به جان چوب. نتیجه؟ لکه شاید کمی کم شود، ولی روکش میز، رنگ چوب یا برق سطح برای همیشه آسیب میبیند. پس آرام، مرحلهبهمرحله و فقط روی همان نقطه سوخته کار کنید.
اول سطح را زیر نور خوب نگاه کنید. نور کنار پنجره یا چراغ مطالعه کمک میکند فرق لکه سطحی با سوختگی واقعی را ببینید. بعد با نوک انگشت، خیلی آرام روی محل سوختگی بکشید. نه ناخن، نه فشار. فقط لمس ساده. اگر سطح صاف است و فقط رنگش عوض شده، احتمالا با یک لکه حرارتی طرف هستید. اگر زبری، پستیوبلندی یا فرورفتگی حس کردید، یعنی حرارت به لایه رنگ، روکش یا حتی خود چوب رسیده است.
در میزهای روکشدار و امدیاف این تشخیص مهمتر است. چون گاهی لکه کوچک به نظر میرسد، اما روکش نازک روی امدیاف با حرارت بلند شده یا از زیر تغییر حالت داده است. در این حالت اگر محکم بسابید، روکش سالم اطراف هم کنده میشود و یک لکه کوچک تبدیل به یک وصله بزرگ میشود.
یک راه ساده دیگر این است که با دستمال سفید و کمی آب ولرم، روی لکه را یک بار خیلی آرام پاک کنید. اگر رنگ سیاه یا قهوهای به دستمال منتقل شد، بخشی از سوختگی سطحی است. اگر هیچ چیزی منتقل نشد و لکه درون سطح مانده بود، باید با روشهای ملایمتر و کمی صبر جلو بروید.

فرض کنید لیوان چای خیلی داغ را روی میز تحریر گذاشتهاید و بعد از چند دقیقه یک هاله زرد یا قهوهای مانده است. در این شرایط لازم نیست از همان اول سراغ سمباده بروید. امنترین شروع، تمیزکاری ملایم است.
اول یک دستمال نرم، تمیز و کمی نمدار بردارید. دستمال باید مرطوب باشد، نه خیس. آن را روی لکه بگذارید و چند ثانیه صبر کنید. بعد با حرکت دایرهای خیلی آرام، سطح را پاک کنید. اگر لکه تازه باشد، همین کار بخشی از اثر حرارت و چربی را کم میکند. بعد سطح را با یک دستمال خشک کاملا خشک کنید. رطوبت مانده روی چوب، مخصوصا روی امدیاف و لبهها، دردسر تازه درست میکند.
اگر لکه باقی ماند، کمی جوش شیرین را با چند قطره آب مخلوط کنید تا خمیر نرم و کمآب بسازید. خمیر نباید شل باشد که روی سطح پخش شود. با گوشه دستمال یا پنبه، فقط روی محل سوختگی بزنید و با فشار خیلی کم حرکت دهید. هدف این نیست که چوب را بسابید؛ فقط میخواهید لایه بسیار نازک آلودگی و تیرگی سطحی را کم کنید. بعد از یک دقیقه کار، خمیر را با دستمال نمدار بردارید و فوری خشک کنید.
خمیر دندان سفید و ساده هم برای بعضی لکههای کمعمق جواب میدهد. منظور خمیر دندان ژلهای، رنگی یا دانهدار نیست. مقدار خیلی کمی از آن را روی لکه بزنید، با دستمال نرم چند حرکت آرام انجام دهید و بعد پاک کنید. اگر بعد از دو بار تکرار، تغییری ندیدید، ادامه دادن فایده زیادی ندارد. فشار بیشتر فقط سطح را مات میکند.
چوب سفید، کرم، شیری و رنگهای روشن خیلی حساستر دیده میشوند. یک لکه قهوهای کوچک روی میز سفید، از چند قدمی هم توی چشم میزند. اما مشکل اینجاست که اگر فقط همان نقطه را محکم بسابید، اطرافش سفیدتر یا ماتتر میشود و سطح حالت وصلهدار پیدا میکند.
برای کمکردن زردی و تغییر رنگ روی چوب سفید بهتر است از کمخطرترین روش شروع کنید. اول دستمال نمدار و خشککردن فوری. اگر جواب نداد، مقدار بسیار کمی خمیر جوش شیرین یا خمیر دندان سفید را فقط روی بخش تیره بزنید، اما در پایان با یک دستمال تمیز، چند سانتیمتر اطراف لکه را هم خیلی ملایم تمیز کنید تا مرز کار مشخص نماند.
در سطحهای سفید براق، مثل هایگلاس یا بعضی روکشهای ملامینه، از مواد ساینده دوری کنید. حتی جوش شیرین هم اگر زیاد و با فشار استفاده شود، برق سطح را میگیرد. برای این مدلها بهتر است خمیر را رقیقتر بگیرید، زمان تماس را کوتاه کنید و بعد از خشک شدن، سطح را از زاویه نور نگاه کنید. اگر جای کار مات شده، دیگر ادامه ندهید.
یک ترفند کوچک هم هست. قبل از اینکه روی لکه اصلی کار کنید، همان ماده را روی بخش پنهان محصول امتحان کنید؛ مثلا پشت پایه میز، زیر صفحه یا گوشهای که دیده نمیشود. اگر رنگ، براقیت یا بافت تغییر نکرد، بعد روی لکه اصلی بروید. این تست ساده خیلی وقتها جلوی پشیمانی را میگیرد.

میز غذاخوری، میز تلویزیون، میز تحریر و صفحه کابینت بیشتر از بقیه وسایل خانه درگیر حرارت میشوند. قابلمه داغ، کتری، اتو مو، لیوان چای، شمع و حتی لپتاپ خیلی داغ میتوانند روی سطح چوبی رد بگذارند. در این وسایل، مهمترین کار این است که لکه را پخش نکنید.
برای صفحه کابینت یا میز، اول دور لکه را با چسب کاغذی مشخص کنید. لازم نیست چسب را روی خود لکه بچسبانید؛ فقط یک قاب کوچک دور آن بسازید تا دستتان ناخودآگاه از محدوده بیرون نرود. بعد تمیزکاری را از مرکز لکه شروع کنید و به سمت بیرون نروید. حرکتهای بزرگ دایرهای روی کل میز، لکه را کم نمیکند؛ فقط باعث میشود یک هاله مات بزرگتر بسازید.
اگر میزتان امدیاف است و حرارت به روکش زده، با آب و مواد زیاد کار نکنید. امدیاف از رطوبت خوشش نمیآید، مخصوصا اگر لبهها یا درزها باز باشند. برای سطحهای امدیاف، دستمال کمی نمدار، خمیر خیلی کم و خشککردن فوری بهترین انتخاب است. اگر صفحه کابینت باد کرده یا روکش از زیر بالا آمده، ترمیم خانگی محدود میشود و باید واقعبین باشید.
گاهی هم آدم بعد از چند بار سوختگی و خط افتادن، به این نتیجه میرسد که بهتر است وسیلهای که هر روز جلوی چشم است عوض شود. مثلا اگر میز تلویزیون قدیمی هم سوخته، هم لبههایش لبپر شده و هم روکش آن دیگر سالم نیست، دیدن مدلهای جدید و بررسی خرید میز تلویزیون ام دی اف میتواند از ترمیمهای موقت و ناهماهنگ بهتر باشد.
بعضی سوختگیها فقط تغییر رنگ نیستند. مثلا ته قوری داغ چند دقیقه روی میز مانده و هم لکه داده، هم سطح را کمی فرو برده است. یا شمع روی کتابخانه چوبی افتاده و لایه رنگ را سوزانده. در این حالت باید بعد از تمیزکاری اولیه، سطح را دوباره یکدست کنید.
اگر بعد از سوختگی، سطح چوب خطوخش هم افتاده باشد، اول لکه را تمیز کنید و بعد سراغ ترمیم خطها بروید. چون اگر اول خطها را با واکس یا مداد ترمیم پر کنید، مواد تمیزکننده بعدی ممکن است آن را پاک یا لکهدار کند.
برای فرورفتگی خیلی کم روی چوب خام یا چوب طبیعی رنگنشده، میشود با سمباده نرم کار کرد. سمباده خیلی زبر مناسب نیست. یک سمباده نرم با حرکت آرام و محدود، فقط روی قسمت آسیبدیده استفاده کنید. بعد گرد چوب را پاک کنید و سطح را با روغن، واکس یا پولیش مناسب همان چوب هماهنگ کنید. اما روی امدیاف روکشدار، سمباده معمولا خطرناک است؛ چون روکش نازک است و زود به مغزی میرسید.
وقتی کنار سوختگی، چوب باد کرده یا ورم کرده باشد، موضوع کمی جدیتر است. تورم یعنی رطوبت، حرارت یا هر دو به لایههای زیرین رسیدهاند. در این حالت اول باید مطمئن شوید سطح کاملا خشک است. بعد اگر برآمدگی کم است، گاهی با فشار کنترلشده، چسب مخصوص و پرس سبک توسط تعمیرکار قابل اصلاح است. ولی فشار دادن با جسم سنگین در خانه، بدون شناخت جنس کار، ممکن است ترک یا شکستگی ایجاد کند.

برای گودیها و سوختگیهای عمیقتر روی چوب طبیعی، بتونه چوب راهحل خوبی است. بتونه باید نزدیک به رنگ زمینه انتخاب شود. اول بخش سوخته و سست را خیلی محدود تمیز کنید. بعد مقدار کمی بتونه داخل گودی بزنید، اضافه آن را بردارید و بگذارید کامل خشک شود. بعد با سمباده نرم سطح را همسطح کنید و در پایان پولیش، رنگ یا روغن هماهنگ بزنید. اگر لازم شد روکش یا لایه آسیبدیده را بدون خرابکاری بیشتر بردارید، بهتر است قبل از شروع، روش درست برداشتن رنگ و روکش را بشناسید.
در وسایلی مثل میز تحریر، چون دست و دفتر و لپتاپ مدام روی صفحه حرکت میکند، ناهمواری خیلی زود آزاردهنده میشود. اگر میز کارتان مدام لکه میگیرد یا روکش آن نسبت به حرارت حساس است، موقع انتخاب مدل تازه، فقط ظاهر را نبینید. جنس صفحه، ضخامت، نوع روکش و کاربری روزانه مهماند. برای مقایسه مدلها و سبکها، دیدن صفحه قیمت میز تحریر مدرن کمک میکند انتخابتان فقط بر اساس عکس نباشد.
در خانههای زیادی دیدهام که خود لکه سوختگی کوچک بوده، اما تلاش اشتباه برای پاککردن آن، کار را خراب کرده است. چوب، روکش، امدیاف و هایگلاس هرکدام رفتار خودشان را دارند و نمیشود با همه یکسان برخورد کرد.
اگر سطح شما کتابخانه، کمد یا میز چوبی با روکش طبیعی است، با آن مثل یک صفحه خام کار نکنید. روکش طبیعی ضخامت محدودی دارد. اگر بیش از حد سابیده شود، لایه زیرین پیدا میشود و دیگر با پولیش ساده برنمیگردد. برای وسایل شاخص خانه، مثل کتابخانه پذیرایی، گاهی تعویض یا انتخاب مدل تازه از وصلهکاریهای پیداپیدا تمیزتر است. اگر به فکر تغییر هستید، صفحه سفارش کتابخانه چوبی میتواند ایده خوبی برای انتخاب جنس و سبک بدهد.
این همان جایی است که خیلیها دیر متوجهش میشوند. ترمیم خانگی تا وقتی خوب است که آسیب سطحی باشد و با هر مرحله، وضعیت بهتر شود. اگر بعد از دو یا سه بار تمیزکاری ملایم، لکه تغییری نکرد، ادامه دادن با فشار بیشتر منطقی نیست. چوب قرار نیست با اصرار ما سالم شود.
اگر روکش بلند شده، ترک خورده، حباب زده یا زیر دستتان لق است، بهتر است دست نگه دارید. اینجا معمولا باید تکه روکش تعویض شود یا سطح دوباره روکشکاری و رنگ شود. مخصوصا در کابینت و میزهای امدیاف، ترمیم نقطهای اگر حرفهای انجام نشود، اختلاف رنگ و بافت ایجاد میکند.
اگر سوختگی در نقطهای است که زیاد دیده میشود، مثل وسط میز ناهارخوری یا صفحه جلوی میز تلویزیون، قبل از هر حرکت جدی از یک تعمیرکار چوب مشورت بگیرید. گاهی هزینه یک ترمیم اصولی کمتر از این است که شما سطح را بسابید، روکش را خراب کنید و بعد مجبور شوید کل صفحه را عوض کنید.
یک نشانه دیگر برای توقف، بوی سوختگی یا تیرگی عمیق داخل چوب است. اگر با پاککردن سطح، هنوز بافت سیاه و زغالی دیده میشود، یعنی حرارت از لایه محافظ رد شده. در چوب طبیعی شاید بتوان بخش سوخته را برداشت و بتونه کرد، اما در امدیاف و روکشدارها این کار باید خیلی حسابشده انجام شود.
پیشگیری از سوختگی خیلی سادهتر از ترمیم آن است. شاید کلیشهای به نظر برسد، اما یک زیرقابلمهای خوب میتواند عمر میز و صفحه کابینت را چند سال بیشتر کند. زیرقابلمهای چوبی، حصیری، سیلیکونی یا فلزی پایهدار، حرارت مستقیم را از سطح جدا میکند. برای قابلمه و کتری داغ، مدلهای ضخیمتر بهترند.
وسایل داغ را حتی برای چند ثانیه مستقیم روی چوب نگذارید. اتو مو، بابلیس، اتو لباس، قابلمه، سینی فر و حتی کف قهوهساز میتوانند رد بگذارند. اگر روی میز تحریر با لپتاپ کار میکنید، پایه خنککننده یا یک فاصلهدهنده ساده بگذارید تا گرمای طولانیمدت روی یک نقطه نماند.
برای خانههایی که بچه کوچک دارند یا زیاد مهمان میآید، بهتر است روی میزهای پرکاربرد از رومیزی نازک تنها استفاده نکنید. بعضی رومیزیها حرارت را رد میکنند و حتی خودشان به سطح میچسبند. اگر قرار است ظرف داغ روی میز بیاید، زیر آن حتما یک لایه عایق واقعی بگذارید.

برای چوب خام یا چوب طبیعی بدون روکش، اگر سوختگی سطحی باشد، دستمال نمدار، جوش شیرین خیلی کم و در صورت نیاز سمباده نرم قابل استفاده است. اگر گودی ایجاد شده، بتونه چوب و بعد پولیش یا روغنکاری نتیجه بهتری میدهد.
برای چوب رنگشده آرامتر پیش بروید. خمیر دندان ساده یا جوش شیرین رقیق فقط با فشار کم استفاده شود. سمباده را فقط وقتی به کار ببرید که آماده ترمیم دوباره رنگ یا پولیش باشید، چون ممکن است لایه رنگ مات شود.
برای امدیاف امنترین روش، تمیزکاری کمرطوبت و خشککردن فوری است. آب زیاد، تیغ و سابیدن شدید میتواند روکش را خراب کند یا مغزی را باد بدهد. اگر روکش بلند شده یا سوختگی عمیق است، ترمیم خانگی را متوقف کنید.
برای سطحهای روکشدار و هایگلاس اول تست نقطه پنهان انجام دهید. مواد ساینده و فشار زیاد مناسب نیستند. هدف باید کمکردن لکه باشد، نه برداشتن لایه سطح. اگر برق سطح تغییر کرد، ادامه ندهید و سراغ متخصص بروید.
در نهایت، از بین بردن جای سوختگی روی چوب وقتی نتیجه خوبی میدهد که جنس سطح، عمق آسیب و محدودیت روشها را درست بشناسید. اگر لکه کوچک و سطحی است، با حوصله میشود آن را کمرنگ کرد. اگر سوختگی عمیق شده یا روکش آسیب دیده، کمک حرفهای انتخاب عاقلانهتری است. برای انتخاب وسایل چوبی مقاومتر و هماهنگ با دکور خانه هم میتوانید مدلهای متنوع بلج را ببینید و با خیال راحتتر برای خرید تصمیم بگیرید.
درود بر شما! خوشحالیم این مطلب برای شما مفید بوده، لطفا برای حمایت از ما آن را با
دوستان خود به اشتراک بگذارید
دیدگاه شما